ساعت ۱۱:٤٧ ‎ق.ظ روز ۱۳۸٩/٩/٢٢  کلمات کلیدی: بهداشت فرآورده‌های دامی

انواع فرآورده‌های خوراکی با منشا دامی، به خصوص گوشت قرمز و سفید از اجزای لاینفک رژیم غذایی محسوب می‌شوند که برای دستیابی به جامعه سالم، به ویژه در ابعاد جسمی و ذهنی اقشار جوان و روبه رشد بسیار ضروری است.
در کشور ما اکثریت جمعیت را جوانان تشکیل می‌دهند و از طرفی بیش از دغدغه تامین پروتئین حیوانی در رژیم غذایی مردم، تأمین سلامت و کیفیت آن مطرح است. در همین ارتباط بسته‌بندی بهداشتی و عمر ماندگاری محصول دارای جایگاه ویژه است.
در قالب چند پرسش و پاسخ، اطلاعاتی را درباره بهداشت فرآورده‌های دامی مرور می‌کنیم.
یک عامل محافظ و نگهداری‌کننده است که از مواد غذایی در برابر صدمات فیزیکی محافظت کرده و از آلودگی آنها طی حمل‌ونقل، نگهداری و توزیع جلوگیری می‌کند.
● انواع بسته‌بندی فرآورده‌های خام دامی رایج در ایران چگونه است؟
۱) بسته‌بندی معمولی در ظرف یک‌بار مصرف که فرآورده‌ در ظروف معمولی یک‌بار مصرف قرار می گیرد و با پوشش پلاستیکی مناسب روی آن، مانع از آلودگی‌های ثانویه می‌شوند.
۲) بسته‌بندی در خلا در ظروف یک‌بار مصرف. با استفاده از دستگاه وکیوم(vaccum) هوای موجود در بسته تخلیه می‌شود و به‌این‌وسیله اکسیژن در تماس مستقیم با فرآورده نخواهد بود.
۳) بسته‌بندی با اتمسفر اصلاح شده در ظروف یک‌بار مصرف که در این روش با استفاده از گازهای خنثی نظیر N۲ و CO۲ ترکیب هوای مجاور فرآورده در داخل بسته‌بندی را تغییر داده و گازهای مورد نظر با نسبت مناسب در مجاورت فرآورده‌ خواهند بود.
۴) بسته‌بندی کارتنی که فرآورده با حجم بالا را در پوشش پلاستیک و کارتن سه لایه غیر قابل نفوذ به آب قرار می‌دهند.
● استاندارد زمان نگهداری فرآورده‌های خام دامی چیست؟
عمر ماندگاری به مدت زمانی پس از تولید فرآورده می‌گویند که در صورت نگهداری در شرایط تعریف شده، ویژگی‌های مطلوب حسی، شیمیایی، فیزیکی یا ویژگی‌های میکروبی حفظ شده و در نهایت فرآورده سالم و مناسب باقی می‌ماند.
این زمان بر اساس نوع بسته‌بندی و شرایط نگهداری تعیین می‌شود.
● چرا عمر ماندگاری اهمیت دارد؟
گروه مصرف‌کننده آسیب‌پذیر یا جمعیت حساس که جمعیت هدف هستند، ۲۵ درصد هر جامعه‌ای را تشکیل می‌دهند که شامل کودکان زیر ۵ سال، زنان باردار، افراد مسن بالای ۶۵ سال، سالمندان، معلولان و افرادی که دارای ضعف دستگاه ایمنی هستند مانند سرطانی‌ها یا افرادی که پس از پیوند عضو از داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی استفاده می‌کنند، است.
بنابراین استفاده از فرآورده‌های خام دامی پس از عمر ماندگاری، حتی اگر ظاهر فرآورده تغییر قابل ملاحظه‌ای هم پیدا نکرده باشد، از نظر علمی صحیح نیست.
سیاست‌های بهداشتی سازمان دامپزشکی کشور برای سلامت فرآورده‌های خام دامی چیست؟
با توجه به خطر انتقال برخی از بیماری‌های قابل انتقال بین انسان و حیوان از طریق تماس یا مصرف فرآورده‌های خام دامی از جمله: ۱۶ نوع بیماری باکتریایی مثل سیاه‌زخم، ۳۰ نوع بیماری ویروسی مثل تب‌خونریزی ‌دهنده کریمه کنگو، ۲۲ نوع بیماری انگلی مثل کیست‌هیداتیک، سلسله مراقبت‌های بهداشتی بشرح ذیل صورت می‌پذیرد:
۱) پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوان و بیماری‌های واگیردام و بیماری‌های انگلی در مزرعه
۲) بازرسی بهداشتی لاشه و آلایش مربوطه در کشتارگاه‌ها
۳) بازرسی بهداشتی در مراکز بسته‌بندی در تمامی مراحل
۴) بازرسی بهداشتی محل‌های توزیع و مراکز عرضه فرآورده‌های خام دامی
● توصیه‌های بهداشتی برای مصرف‌کنندگان چیست؟
۱) از خرید و مصرف فرآورده‌های خام دامی بدون مهر دامپزشکی یا برچسب معتبر دامپزشکی جداً خودداری فرمایید.
۲) از خرید گوشت چرخ‌کرده ی از قبل آماده شده در بسته‌بندی متفرقه، جداا خودداری فرمایید.
۳) فرآورده‌های خام دامی خود را فقط از مراکز معتبر و دارای مجوز بهداشتی خریداری کنید.
۴) هنگام قطعه‌ قطعه کردن یا شست‌وشوی فرآورده‌های خام دامی از دستکش استفاده کنید.
۵) از خرید فرآورده‌های خام دامی که خارج از یخچال عرضه می‌گردد، جدا خودداری فرمایید.